Ruim honderd kinderen in Den Haag die thuisonderwijs krijgen vanwege de geloofs- of levensovertuiging van hun ouders, moeten na de zomervakantie alsnog terug naar school. De gemeente Den Haag heeft besloten de vrijstelling van de leerplicht niet langer toe te kennen. Daarmee komt een jarenlang gebruikte regeling plotseling onder zware druk te staan. (nos.nl)

De discussie draait om artikel 5b van de Leerplichtwet. Dat artikel gaf ouders de mogelijkheid om hun kinderen thuis te onderwijzen wanneer er volgens hen geen school in de buurt was die aansloot bij hun geloofsovertuiging of levensbeschouwing. Vooral christelijke gezinnen maakten daar gebruik van, maar ook gezinnen met andere religieuze of filosofische overtuigingen deden een beroep op deze regeling. (nos.nl)

NBG1951 (2 Timotheus 3:1) Weet wel, dat er in de laatste dagen zware tijden zullen komen: 2want de mensen zullen zelfzuchtig zijn, geldgierig, pochers, vermetel, kwaadsprekers, aan hun ouders ongehoorzaam, ondankbaar, onheilig,


De verandering volgt op een recente uitspraak van de Hoge Raad. Volgens die uitspraak kunnen ouders alleen nog aanspraak maken op vrijstelling als er géén openbare school binnen redelijke afstand beschikbaar is. Omdat openbare scholen volgens de Hoge Raad neutraal en objectief onderwijs bieden, wordt het vrijwel onmogelijk om nog succesvol een beroep te doen op de uitzondering. (nos.nl)

Critici van thuisonderwijs wijzen erop dat er in Nederland nauwelijks toezicht bestaat op wat kinderen thuis precies leren. Gemeenten en leerplichtorganisaties zeggen dat sommige kinderen “uit beeld” raken en dat er geen garantie is op de kwaliteit van het onderwijs. (nos.nl)

Tegelijkertijd voelen veel christelijke ouders zich miskend door de discussie. Binnen conservatief-christelijke kringen is thuisonderwijs namelijk geen vreemd of nieuw fenomeen. Voor veel gezinnen draait het niet alleen om lesstof, maar ook om bescherming van normen, waarden en geloofsovertuigingen. Zij vinden dat scholen steeds verder afdrijven van hun Bijbelse visie op opvoeding, seksualiteit, identiteit en moraal.

Vooral de groeiende aandacht voor LHBT-thema’s op scholen speelt daarbij een grote rol. Veel christelijke gezinnen geven aan dat zij hun kinderen niet willen blootstellen aan lessen en ideologieën rondom genderidentiteit, seksuele diversiteit en moderne seksuele voorlichting die volgens hen botsen met hun geloofsovertuiging. Voor deze ouders gaat thuisonderwijs niet alleen over onderwijsniveau, maar ook over het beschermen van hun kinderen tegen invloeden die zij als onbijbels of schadelijk zien.

Historisch gezien was thuisonderwijs bovendien lange tijd heel normaal. Tot 1970 konden ouders in Nederland nog officieel aan de leerplicht voldoen door hun kinderen thuis onderwijs te geven. Pas daarna werd die mogelijkheid grotendeels afgeschaft en vervangen door uitzonderingsregels via de Leerplichtwet. (onderwijsblad.nl)

NBG1951 (Mattheus 10:21) Een broeder zal zijn broeder overleveren ten dode en een vader zijn kind, en kinderen zullen opstaan tegen hun ouders en hen ter dood brengen.


Ook wereldwijd kent thuisonderwijs een lange christelijke traditie. In landen als de Verenigde Staten, Canada en delen van Europa kiezen miljoenen christelijke ouders bewust voor homeschooling. Zij zien opvoeding en geloof als onafscheidelijk en vinden dat ouders uiteindelijk de eerste verantwoordelijkheid dragen voor de vorming van hun kinderen.

Voorstanders benadrukken daarnaast dat thuisonderwijs niet automatisch betekent dat kinderen slecht onderwijs krijgen of sociaal geïsoleerd raken. Organisaties voor thuisonderwijs wijzen erop dat veel ouders juist zeer betrokken zijn bij de ontwikkeling van hun kinderen en vaak samenwerken in groepen, excursies en gezamenlijke lesprogramma’s. (dit.eo.nl)

Ondertussen groeit het aantal kinderen met een vrijstelling al jaren. Waar het in 2015 nog om enkele honderden kinderen ging, liep dat aantal later op tot ruim 2.000. Volgens verschillende instanties gaat het nog altijd om een zeer kleine minderheid van alle leerplichtige kinderen in Nederland. (nos.nl)

De Haagse beslissing kan nu grote gevolgen hebben voor de rest van Nederland. Andere gemeenten kijken mee, en het is mogelijk dat meer vrijstellingen binnenkort worden ingetrokken. Daarmee lijkt een nieuwe fase aangebroken in het debat over ouderrechten, geloofsvrijheid en de vraag wie uiteindelijk bepaalt hoe kinderen worden opgevoed: de ouders of de staat.

Bronnen