JERUZALEM / AMSTERDAM — In september 2003, te midden van het escalerende geweld van de Tweede Intifada, zorgde de gerenommeerde Israëlische militaire historicus en hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, Martin van Creveld, voor internationale opschudding. In een ongefilterd en opzienbarend interview met het Nederlandse weekblad Elsevier sprak Van Creveld openlijk over het onofficiële nucleaire arsenaal van Israël en de strategische bereidheid om dit in te zetten in het geval van een existentiële crisis.

De uitspraken van de historicus wierpen een direct en onheilspellend licht op de zogeheten "Simson-optie" (Samson Option) — de militaire doctrine die dicteert dat Israël zijn nucleaire wapens zal gebruiken voor een totale vergelding indien de staat met vernietiging wordt bedreigd, ongeacht de wereldwijde gevolgen.

De schokkende verklaring

Tijdens het interview liet Van Creveld er geen misverstand over bestaan hoe ver de verdedigingsdrang van de Joodse staat reikt:

"Wij bezitten honderden atoomkoppen en raketten en kunnen ze in alle richtingen op doelen lanceren, misschien zelfs op Rome. De meeste Europese hoofdsteden zijn doelen voor onze luchtmacht... Wij hebben de capaciteit om de wereld met ons mee te sleuren. En ik kan u verzekeren dat dat zal gebeuren voordat Israël ten onder gaat."

(NBG1951) 1 TESSALONICENZEN 2:14 |  Want gij, broeders, zijt navolgers geworden van de gemeenten Gods in Christus Jezus, die in Judea zijn, omdat ook gij hetzelfde te verduren hebt gehad van uw eigen volksgenoten als zij van de Joden, 15die zelfs de Here Jezus en de profeten gedood en ons tot het uiterste vervolgd hebben, die Gode niet behagen en tegen alle mensen ingaan



Afschrikking of extreem gevaar?

De huiveringwekkende verklaring van Van Creveld roept tot op de dag van vandaag fundamentele vragen op onder strategen en internationale waarnemers.

Aan de ene kant beweren defensie-analisten dat de Simson-optie de ultieme vorm van nucleaire afschrikking (deterrence) is. Geïnspireerd door de Bijbelse figuur Simson, die de pilaren van de tempel omverduwde om zijn vijanden samen met zichzelf te doden, dient de doctrine als een psychologische barrière: het moet vijandelijke mogendheden ervan doordringen dat een poging tot de totale vernietiging van Israël zal resulteren in een wereldwijde apocalyps.

Aan de andere kant bestempelen critici en diplomaten dergelijke retoriek als het bewijs van een uiterst gevaarlijke militaire filosofie. Het idee dat Europese hoofdsteden zoals Rome als potentiële doelwitten worden aangemerkt, transformeert een regionaal conflict in een directe existentiële bedreiging voor de wereldvrede. Het legt de nadruk op het onvoorspelbare en compromisloze karakter van staten die zich existentieel in het nauw gedreven voelen.

De status van Israëls nucleaire beleid

Officieel hanteert Israël een beleid van "nucleaire ambiguïteit" of amimut; de regering heeft het bezit van kernwapens nooit formeel bevestigd noch ontkend. Desondanks gaan internationale experts en denktanks (zoals SIPRI) ervan uit dat het land sinds de jaren 60 beschikt over een geavanceerde nucleaire capaciteit. De uitlatingen van Van Creveld uit 2003 doorbraken dit diplomatieke vacuüm op brute wijze en toonden hoe diep de existentiële angst én de compromisloze verdedigingsdrang binnen delen van de intellectuele en militaire elite verankerd kunnen zijn.

Bronnen & Referenties: