Een onderwerp dat binnen het christendom veel discussie oproept: heeft God nog landbeloften aan Israël die pas met de oprichting van de politieke staat Israël in 1948 vervuld zouden worden? Of heeft God deze beloften allang vervuld, precies zoals de Bijbel zelf verklaart?
Laten we de Bijbel chronologisch lezen en niet zomaar iedere oudtestamentische belofte naar onze eigen tijd doorschuiven.
1. De landbelofte aan Abraham
In Genesis 15:18 sluit God een verbond met Abraham en belooft Hij zijn nageslacht een concreet geografisch gebied.
Genesis 15:18 – NBG 1951
Te dien dage sloot de Here een verbond met Abram, zeggende: Aan uw nageslacht zal Ik dit land geven, van de rivier van Egypte tot de grote rivier, de rivier de Eufraat.
Genesis 15:18 – KJV
In the same day the LORD made a covenant with Abram, saying, Unto thy seed have I given this land, from the river of Egypt unto the great river, the river Euphrates.
Deze tekst wordt tegenwoordig ook aangehaald in discussies over een zogenoemd Greater Israel. De grenzen uit Genesis 15 worden daarbij gebruikt om territoriale aanspraken te onderbouwen.
Maar wanneer heeft God deze belofte vervuld?
Abraham leefde lang vóór Mozes en Jozua. Het was Jozua die uiteindelijk het volk Israël het beloofde land binnenleidde en de verovering uitvoerde.
En juist Jozua geeft ons een bijzonder duidelijke verklaring.
2. Jozua verklaarde dat God al Zijn beloften had vervuld
Jozua 21:43-45 – NBG 1951
43 Alzo gaf de Here aan Israël het gehele land, dat Hij hun vaderen gezworen had te zullen geven; zij namen het in bezit en gingen er wonen.
44 En de Here schonk hun aan alle zijden rust, geheel zoals Hij hun vaderen gezworen had; niet één van al hun vijanden kon voor hen standhouden; al hun vijanden gaf de Here in hun macht.
45 Niet één van alle goede beloften, die de Here aan het huis van Israël had toegezegd, is onvervuld gebleven; alles is uitgekomen.
Dit is geen moderne theologische interpretatie. Dit staat letterlijk in de Bijbel.
Jozua verklaart dat God het gehele land had gegeven, dat Israël het in bezit had genomen en dat geen enkele goede belofte onvervuld was gebleven.
En alsof dat nog niet duidelijk genoeg was, herhaalt Jozua deze verklaring aan het einde van zijn leven.
Jozua 23:14 – NBG 1951
Zie, ik ga thans de weg van al het aardse; erkent nu met geheel uw hart en geheel uw ziel, dat niet één van alle goede beloften die de Here, uw God, u gegeven heeft, onvervuld gebleven is. Alles is voor u uitgekomen. Zijnerzijds is niets onvervuld gebleven.
Joshua 23:14 – KJV
And, behold, this day I am going the way of all the earth: and ye know in all your hearts and in all your souls, that not one thing hath failed of all the good things which the LORD your God spake concerning you; all are come to pass unto you, and not one thing hath failed thereof.
Twee keer wordt dezelfde boodschap benadrukt: God heeft Zijn beloften gehouden.
Jozua kwam ná Abraham en ná Mozes. Hij stond midden in de uitvoering van Gods belofte en kon aan het einde van zijn leven getuigen dat alles was uitgekomen.
Hoe kunnen hedendaagse theologen dan beweren dat deze specifieke landbelofte nog altijd openstaat en pas in 1948 haar vervulling vond?
3. De terugkeer uit Babylon: ook deze belofte werd vervuld
God had inderdaad beloofd dat Hij Zijn volk na de Babylonische ballingschap weer naar het land zou terugbrengen. Maar de historische context is hierbij essentieel.
Israël was namelijk al in het beloofde land. Het volk werd niet voor het eerst naar het land gebracht in 1948. Het was daar al gevestigd, maar werd vanwege rebellie, afgoderij en ongehoorzaamheid onder Gods oordeel gebracht.
De Babylonische koning Nebukadnezar veroverde Jeruzalem en voerde een groot deel van het volk in ballingschap.
God beloofde echter dat deze ballingschap niet voor altijd zou duren.
Jeremia 29:10 – NBG 1951
Want zo zegt de Here: Eerst wanneer voor Babel zeventig jaren voorbij zijn, zal Ik naar u omzien en mijn heilrijk woord aan u in vervulling doen gaan door u naar deze plaats terug te brengen.
Jeremiah 29:10 – KJV
For thus saith the LORD, That after seventy years be accomplished at Babylon I will visit you, and perform my good word toward you, in causing you to return to this place.
Let goed op de context: God sprak hier over de terugkeer uit de Babylonische ballingschap. Niet over een toekomstige politieke staat duizenden jaren later.
En ook deze belofte bleef niet onvervuld.
Na de val van Babylon en het optreden van de Perzische koning Kores (Cyrus) kwam de terugkeer op gang. Dit gebeurde in verschillende fasen:
Rond 538-537 v.Chr.: Zerubbabel leidde de eerste grote terugkeer. De herbouw van het altaar en de tempel kwam op gang.
458/457 v.Chr.: Ezra keerde terug en zette zich in voor het herstel van de geestelijke en religieuze gemeenschap.
445/444 v.Chr.: Nehemia keerde terug en leidde de herbouw van de muren van Jeruzalem.
Ezra 1:1-3 beschrijft hoe God de geest van Kores opwekte om een bevel uit te vaardigen waarmee de Joden naar Jeruzalem mochten terugkeren en het huis van de Here mochten herbouwen.
Ook hier zien we dat God Zijn woord hield.
De terugkeer uit Babylon was geen belofte die nog op vervulling wachtte in 1948. Het was een concrete belofte aan een volk dat vanwege ongehoorzaamheid uit het land was weggevoerd en vervolgens daadwerkelijk mocht terugkeren.
4. De chronologische verwarring rondom 1948
Hier gaat het in veel hedendaagse theologische discussies mis.
Men neemt Bijbelteksten over de terugkeer uit Babylon, haalt ze uit hun historische context en past ze vervolgens toe op de oprichting van de moderne staat Israël in 1948.
Maar dat zijn twee verschillende historische gebeurtenissen.
De Babylonische ballingschap had een duidelijk begin, een profetische aankondiging en een historische terugkeer onder Zerubbabel, Ezra en Nehemia.
De oprichting van de staat Israël in 1948 is een moderne politieke gebeurtenis. Dat deze staat bestaat, bewijst op zichzelf niet dat God daarmee een nog openstaande Bijbelse landbelofte heeft vervuld.
Wie beweert dat 1948 noodzakelijkerwijs de vervulling van deze specifieke beloften is, moet eerst uitleggen waarom de uitdrukkelijke verklaringen van Jozua en de historische terugkeer uit Babylon niet zouden gelden.
Het simpelweg opnieuw citeren van profetieën zonder rekening te houden met hun oorspronkelijke historische context is geen zorgvuldig omgaan met Gods Woord.
Er moet onderscheid worden gemaakt tussen:
De oorspronkelijke landbelofte aan Abraham.
De daadwerkelijke inbezitneming van het land onder Jozua.
De terugkeer uit de Babylonische ballingschap onder Zerubbabel, Ezra en Nehemia.
De moderne politieke oprichting van de staat Israël in 1948.
Dit zijn vier verschillende zaken. Wie ze allemaal tot één doorlopende onvervulde profetie maakt, moet daarvoor Bijbelse onderbouwing leveren.
5. Na 70 na Christus: Jeruzalem verwoest en de diaspora
In het jaar 70 na Christus werd Jeruzalem door de Romeinen verwoest en de tempel vernietigd. De Joodse bevolking werd zwaar getroffen en de verspreiding van Joodse gemeenschappen nam verder toe. Na de opstand van Bar Kochba in 132-135 na Christus werd de Joodse aanwezigheid in Jeruzalem bovendien sterk teruggedrongen.
De Joodse diaspora bestond overigens al vóór 70 na Christus. Het is historisch onjuist om te stellen dat iedere Jood toen uit het land verdween.
Maar het Bijbelse punt blijft staan: de Romeinse gebeurtenissen mogen niet achteraf worden gebruikt om de eerder vervulde beloften aan Abraham en de terugkeer uit Babylon opnieuw als onvervuld te presenteren.
De Bijbel geeft ons bovendien een veel belangrijker perspectief op het erfgenaamschap van Abraham.
6. Geen Jood of Griek: de erfgenamen zijn in Christus
Paulus maakt in Galaten 3 een bijzonder duidelijke uitspraak. De belofte aan Abraham wordt verbonden aan Christus en aan iedereen die Hem toebehoort.
Galaten 3:28-29 – NBG 1951
Hierbij is geen sprake van Jood of Griek, van slaaf of vrije, van mannelijk en vrouwelijk: gij allen zijt immers één in Christus Jezus.
Indien gij nu van Christus zijt, dan zijt gij zaad van Abraham, en naar de belofte erfgenamen.
Galatians 3:28-29 – KJV
There is neither Jew nor Greek, there is neither bond nor free, there is neither male nor female: for ye are all one in Christ Jesus.
And if ye be Christ's, then are ye Abraham's seed, and heirs according to the promise.
Dit is een fundamentele waarheid van het Nieuwe Testament.
Wie van Christus is, behoort tot Abrahams nageslacht en is erfgenaam volgens de belofte.
Paulus maakt hier geen onderscheid tussen Joodse en niet-Joodse gelovigen als het gaat om hun positie in Christus.
De erfenis wordt in Christus ontvangen.
Het evangelie heeft de deur geopend voor iedereen die in Jezus Christus gelooft. Niet door nationale afkomst, niet door politieke grenzen en niet door etnische aanspraken, maar door geloof in Jezus Christus.
Conclusie: God heeft Zijn woord gehouden
De boodschap van Jozua is bijzonder krachtig.
God had beloofd. God had gehandeld. Jozua kon aan het einde van zijn leven getuigen dat geen enkele goede belofte onvervuld was gebleven.
Jozua 21:45 en 23:14 laten daarover geen twijfel bestaan binnen de context van Gods beloften over het land en de rust die Hij aan Israël had gegeven.
Ook de terugkeer uit Babylon was geen toekomstmuziek. God had beloofd dat Zijn volk na zeventig jaar zou terugkeren en die belofte werd in de geschiedenis uitgevoerd.
Daarom is het vanuit deze Bijbelse en chronologische benadering niet gerechtvaardigd om de moderne politieke staat Israël automatisch als de vervulling van nog openstaande landbeloften te presenteren.
God is geen God die Zijn beloften vergeet. Hij is een God die Zijn Woord houdt.
En uiteindelijk ligt de erfenis van Abraham voor allen die in Christus zijn niet in een moderne politieke grens, maar in Jezus Christus zelf.
Geen Jood of Griek. Geen etnische voorwaarde. Geen nationale voorwaarde voor het erfgenaamschap in Christus.
Wie van Christus is, is zaad van Abraham en erfgenaam naar de belofte.
Galaten 3:29. Punt uit.
Discussievraag: Als Jozua tweemaal verklaart dat geen enkele goede belofte van God onvervuld is gebleven, en de terugkeer uit Babylon eveneens heeft plaatsgevonden, op grond van welke Bijbelteksten wordt dan beweerd dat er nog een onvervulde landbelofte openstaat die specifiek in 1948 vervuld moest worden?