Gea67 16 Nov 2026, 15:04
De historische en religieuze oorsprong van Oud & Nieuw
De kalender en de datum (1 januari)
1 januari is géén bijbelse datum.
Deze datum werd officieel ingevoerd in 46 v.Chr. door Julius Caesar met de Juliaanse kalender.
De maand januari is vernoemd naar de Romeinse god Janus.
Janus was de god van:
-begin & einde
-deuren & poorten
-overgangen
-het oude en het nieuwe
Hij werd afgebeeld met twee gezichten: één naar het verleden, één naar de toekomst.
— Het Romeinse nieuwjaar was dus een spirituele overgangsrite, niet zomaar een praktische datum.
Saturnalia: de sfeer achter het feest
Rond eind december vierden de Romeinen Saturnalia, ter ere van de god Saturnus.
Kenmerken:
-losbandigheid
-drank & feesten
-rollen omgedraaid (slaven <> meesters)
-cadeaus
-chaos vóór een “nieuw begin”
— Dit feest stond voor tijdelijke vrijheid zonder morele grenzen.
Veel elementen van deze sfeer (overdaad, roes, “alles kan nog even”) zijn cultureel blijven hangen rond jaarwisseling.
Vuurwerk – waar staat het oorspronkelijk voor?
Vuurwerk is niet modern en niet neutraal van oorsprong.
Oorsprong (Azië & heidense culturen):
Ontstond in China (± 7e eeuw)
Werd gebruikt om:
-boze geesten te verjagen
-demonen af te schrikken
-het nieuwe jaar “rein” te maken
Symboliek:
harde knallen = verdrijven van het onzichtbare
vuur = reiniging / macht / chaos
licht = overwinning op duisternis (zonder God)
— In veel culturen was vuurwerk een spirituele handeling, geen entertainment.
Afgoden en geestelijke lagen
Bij Oud & Nieuw werden o.a. geëerd:
Janus – overgang, controle over tijd
Saturnus – overvloed, chaos, loslaten van orde
natuurkrachten – tijd, lot, voorspoed
—Het idee:
“Laat het oude sterven, en dwing het nieuwe af.”
Dit staat haaks op het bijbels denken, waar:
God tijden en seizoenen bepaalt (Prediker 3)
zegen niet wordt afgedwongen maar ontvangen
bescherming niet komt door lawaai of vuur, maar door de HEER
2. Bijbels perspectief
De Bijbel leert:
Wij hoeven geen geesten te verdrijven → Christus heeft overwonnen
Wij hoeven geen overgangsrituelen → God draagt ons elke dag
Tijd is geen god, maar een schepping
“Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde.” (Openb. 22:13)