In de bedelingenleer wordt het evangelie opgesplitst. Er zou een evangelie van het Koninkrijk zijn, voor Israël, en een evangelie van de genade, dat Paulus bracht voor ons.
C.I. Scofield, wiens studiebijbel deze leer wereldwijd bekend maakte, ging nog verder. In zijn aantekening bij Openbaring 14:6 noemt hij vier vormen van het evangelie: dat van het Koninkrijk, dat van de genade van God, het eeuwig evangelie, en wat Paulus "mijn evangelie" noemt. Over dat eeuwig evangelie schrijft hij dat het pas helemaal aan het eind van de grote verdrukking gepredikt wordt, vlak voor het oordeel over de volken.
Dus: vier boodschappen, elk voor een eigen tijd en een eigen groep.
De vraag is simpel. Klopt dat?
Eén woord dat alles verandert: eeuwig
Johannes ziet een engel met "een eeuwig evangelie" (Openbaring 14:6). Sta daar even bij stil.
Iets wat bij een bepaalde periode hoort, is tijdelijk. Dat is nu net wat "eeuwig" niet betekent. Een evangelie dat maar een paar jaar meegaat, aan het eind van de verdrukking, zou nooit eeuwig heten.
De Bijbel zet dat woord er juist neer op het laatste moment van de geschiedenis. Alsof God wil zeggen: het is nog steeds dezelfde boodschap.
En dat is het ook. Datzelfde evangelie werd al aan Abraham verteld (Galaten 3:8). Het klonk al in de woestijn (Hebreeën 4:2). De profeten zochten er al naar (1 Petrus 1:10-12). Het rust op het Lam dat geslacht is van de grondlegging van de wereld af (Openbaring 13:8).
"Maar er staat geen kruis in de boodschap van de engel"
Dat is een bekend tegenargument. In Openbaring 14:7 staat alleen: vrees God, geef Hem eer, aanbid Hem. Geen kruis, geen opstanding.
Maar kijk dan even naar de verzen eromheen, context.
Vlak ervoor staat het Lam op de berg Sion met de Zijnen (Openbaring 14:1-5). Vlak erna gaat het over mensen die vasthouden aan "het geloof in Jezus" (Openbaring 14:12).
En in heel het boek Openbaring is er maar één manier waarop mensen gered worden: door het bloed van het Lam (Openbaring 5:9; 7:14; 12:11). Sterker nog, in Openbaring 5:9 staat precies dezelfde opsomming als in 14:6 — elke stam, taal, volk en natie. Wie het Lam kocht, is wie het evangelie hoort.
Openbaring 14:7 is een oproep, geen samenvatting van de leer. Zo doet Paulus het ook in Athene (Handelingen 17:30-31): bekering en oordeel, zonder het woord rechtvaardiging. Toch bracht hij daar geen ander evangelie.
Paulus zegt zelf dat er maar één is
Galaten 1:6-9. De Galaten stappen over op een ander evangelie. Paulus zegt er meteen bij: "en dat is geen evangelie". Daarna spreekt hij tweemaal een vloek uit over wie iets anders brengt. Die zin werkt alleen als er precies één evangelie is.
1 Korinthiërs 15:1-11. Paulus vertelt wat het evangelie is: Christus gestorven, begraven, opgestaan. Daarna noemt hij Petrus en de twaalf, en zegt: "hetzij ik, hetzij zij, zó prediken wij".
Galaten 2:7-9. Hier staat níet dat er twee evangeliën zijn. Er staat dat één evangelie aan twee mannen wordt toevertrouwd, voor twee groepen mensen. Petrus naar de Joden, Paulus naar de heidenen. Verschil in werkgebied, niet in boodschap. Daarom geven ze elkaar de hand.
Handelingen 15:11. Petrus zegt dat Joden gered worden "op dezelfde wijze als zij". Als iemand een apart Joods evangelie mocht verdedigen, was hij het. Hij doet het niet.
De scheidslijn klopt niet
Paulus zou het Koninkrijk niet prediken? Hij deed het drie maanden lang (Handelingen 19:8). Hij noemt in twee verzen achter elkaar zowel "het evangelie der genade Gods" als het Koninkrijk (Handelingen 20:24-25). Het boek Handelingen eindigt er zelfs mee (Handelingen 28:23, 31). En in zijn brieven staat het Koninkrijk gewoon: Romeinen 14:17; 1 Korinthiërs 6:9-10; Kolossenzen 1:13; 2 Timotheüs 4:1.
En Jezus zou het kruis niet gepredikt hebben? Hij kwam Zijn leven geven als losprijs voor velen (Markus 10:45). Zijn bloed wordt vergoten tot vergeving van zonden (Mattheüs 26:28). Hij stuurt Zijn leerlingen naar alle volken met vergeving van zonden (Lukas 24:46-47). Petrus zegt dat er geen andere naam is waardoor wij gered worden (Handelingen 4:12).
De streep die getrokken wordt, loopt dwars door de teksten heen.
Waar het echt om gaat
Twee evangeliën betekent uiteindelijk twee manieren om gered te worden. En dat botst met de duidelijkste teksten die er zijn.
Er is één Middelaar (1 Timotheüs 2:5). Er is geen onderscheid, want allen zondigen en allen worden om niet gerechtvaardigd (Romeinen 3:22-24). Abraham en David werden al door geloof gerechtvaardigd, eeuwen voor Paulus (Romeinen 4:1-8). Eén Heer, één geloof (Efeziërs 4:5).
Wat wel klopt
Niet alles hoeft de prullenbak in. God heeft Zijn plan stap voor stap bekendgemaakt (Hebreeën 1:1-2). Petrus en Paulus hadden echt verschillend werk (Galaten 2:7-9). En de verborgenheid uit Efeziërs 3 is geen tweede evangelie, maar iets nieuws bínnen het ene evangelie: heidenen horen er ook helemaal bij, en dat gebeurt door het evangelie (Efeziërs 3:6).
Verschil in bediening (bedeling) en in tijd: ja. Verschil in evangelie: nee.
Trouwens, ook binnen de bedelingenleer zelf is dit punt later afgezwakt. Toen de Scofield-bijbel in 1967 herzien werd, verdween "mijn evangelie" uit het rijtje bij Openbaring 14:6. En nog belangrijker: in de inleiding van die uitgave schrijven de bewerkers met zoveel woorden dat mensen in élke bedeling gered worden uit genade, door het geloof. Een oude aantekening bij Johannes 1:17, waaruit je kon opmaken dat gehoorzaamheid aan de wet vroeger de voorwaarde was, is geschrapt en vervangen. Er staat nu dat de mens ook vóór het kruis behouden werd door geloof, op grond van het offer van Christus.
Dat zeggen geen buitenstaanders. In die commissie zaten mannen als John Walvoord en Charles Feinberg, de top van de bedelingenleer zelf.
Kort samengevat
Er is maar één evangelie. Voorzegt aan Eva (haar Zaad). Beloofd aan Abraham (Uw Zaad). Vervuld aan het kruis. Gepredikt door Jezus, door Petrus, door Paulus. En aan het einde van de tijd nog steeds hetzelfde.
Daarom heet het eeuwig.
Bijbelteksten uit NBG'51. Gegevens over de Scofield-bijbel van 1917 en de herziening van 1967 zijn ontleend aan de recensie van Harold Lindsell in Christianity Today, april 1967.