JERUZALEM / OPINIE – Het gebruik van kunstmatige intelligentie in politieke campagnes heeft een duister nieuw dieptepunt bereikt. De Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, veroorzaakte recent hevige internationale verontwaardiging door een AI-gegenereerde video te publiceren waarin te zien is hoe Palestijnen op een lopende band een machine in worden geleid, waar ze gespierd of met overgewicht in gaan en er uitgehongerd, ontredderd en huilend weer uitkomen.

De video maakt deel uit van een reeks openlijke provocaties. Ben-Gvir steekt niet onder stoelen of banken dat hij de toch al barre leefomstandigheden van Palestijnse deteneerden in Israëlische gevangenissen bewust verslechtert. "De goede omstandigheden in de gevangenissen zijn voorbij," schept hij op, terwijl hij benadrukt "ingenomen" te zijn met de uitkomsten van zijn beleid. Ook publiceerde hij beelden van een executiefaciliteit die in gereedheid wordt gebracht met de uitspraak dat "de dodencel en de strop-faciliteit vorm beginnen te krijgen". De obsessie met de doodstraf werd voor de minister zelfs persoonlijk: op zijn vijftigste verjaardag vierde hij feest met een taart waarop een strop was afgebeeld met de tekst "Soms komen dromen uit".

Deze uitspraken passen in een breder patroon van extremisme. Ben-Gvir prees in het verleden een massamoordenaar van Palestijnen, riep op tot gerichte dodelijke aanvallen in Gaza om "elke nacht 30 of 40 Palestijnen te doden" en pleit openlijk voor de gedwongen migratie van de Palestijnse bevolking.

Immuniteit door historisch leed

Het fenomeen dat een regeringsfunctionaris ongestraft dergelijke wreedheden viert, legt een diepere, structurele dubbele moraal bloot. Critici wijzen er toenemend op dat de staat Israël zich historisch kan berusten op een ongekende mate van diplomatieke immuniteit. Het verschrikkelijke leed van de Holocaust – dat voor altijd als een universeel "nooit weer" in het menselijk geweten gegrift zou moeten staan – wordt door het huidige politieke regime in Jeruzalem gebruikt als een permanent schild tegen elke vorm van internationale verantwoording.

Het contrast is schrijnend: terwijl het verleden voortdurend wordt aangehaald om de eigen kwetsbaarheid te benadrukken, worden tegenover het Palestijnse volk methoden gehanteerd die door talloze mensenrechtenorganisaties worden vergeleken met de donkerste bladzijden uit de 20e eeuw. Toch blijven de westerse diplomatie en het leeuwendeel van de gevestigde kerkelijke instanties opvallend stil. Het wegkijken van de kerk en de geopolitieke bondgenoten schept de ruimte waarin figuren als Ben-Gvir vrij spel krijgen.

De Bijbelse spiegel: Willens onwetend

Voor de christelijke wereld die deze passiviteit handhaaft, biedt de Schrift een scherpe spiegel. Het bewust negeren van de feiten om politieke of ideologische redenen is geen nieuw fenomeen, maar wordt in de Bijbel expliciet veroordeeld als een geestelijke en morele zonde.

In de tweede brief van Petrus wordt de houding van degenen die de realiteit simpelweg weigeren onder ogen te zien, krachtig omschreven:

2 Petrus 3:5

Statenvertaling: "Want willens is dit hun verborgen..."

King James Version (KJV): "For this they willingly are ignorant of..."

Het "willens onwetend" blijven – het actief sluiten van de ogen voor het onrecht dat zich recht voor de neus afspeelt – is het fundament waarop de westerse en kerkelijke medeplichtigheid rust.

De waarschuwing aan de bondgenoten

Het weigeren op te treden tegen machthebbers die zich schuldig maken aan wreedheid heeft volgens de Bijbelse profeten bovendien directe gevolgen voor degenen die hen blijven ondersteunen. In het boek Kronieken wordt de koning van Juda ter verantwoording geroepen voor zijn onvoorwaardelijke alliantie met een goddeloze heerser:

2 Kronieken 19:2

Statenvertaling: "Zoudt gij den goddeloze helpen, en liefhebben degenen, die den HEERE haten? Daarom is er grote toorn op u van het aangezicht des HEEREN."

King James Version (KJV): "Shouldest thou help the ungodly, and love them that hate the LORD? therefore is wrath upon thee from before the LORD."

De balans

De publicatie van de AI-video en de lugubere retoriek van Ben-Gvir vormen meer dan een smakeloze PR-stunt; het is een lakmoesproef voor het mondiale geweten. Wanneer historisch slachtofferschap wordt ingezet om hedendaagse onderdrukking te rechtvaardigen, en de kerk kiest voor een comfortabele stilte, treedt exact het mechanisme in werking waar de Schrift voor waarschuwt. Onrecht verdwijnt niet door het te negeren, en het wegkijken ontslaat niemand van zijn morele verantwoordelijkheid.